Uykuya dalmakta zorlanıyor, gece sık sık uyanıyor veya sabahları yorgun mu kalkıyorsunuz? Çözüm yalnızca daha erken yatağa gitmek olmayabilir. Gün içinde ne kadar hareket ettiğiniz de gece nasıl uyuduğunuzu etkiliyor.
Tansiyon yani kan basıncı, bir hastalık değil, vücudumuzun yaşamı sürdürebilmek için kullandığı doğal bir sistemdir; egzersizde, korktuğumuzda, sinirlendiğimizde veya strese girdiğimizde yükselmesi çoğu zaman normal ve hatta gereklidir. Hastalık olan şey, kan basıncının gerektiği yerde yükselmesi değil; dinlenme koşullarında da gereğinden yüksek kalmasıdır.
Kalp ve damar sağlığından söz ettiğimizde çoğunlukla kolesterol, tansiyon ve kan şekerini konuşuyoruz. Oysa damarlarımızın içerisinde bütün bunları etkileyen, gözle göremediğimiz çok önemli bir sistem daha var: Endotel ve onun ürettiği nitrik oksit, yani NO. Nitrik oksit damarların gerektiğinde gevşemesine yardımcı olur, kan akımını düzenler ve damar duvarının sağlıklı çalışmasında rol oynar. Yaşlanma, sigara, yüksek tansiyon, diyabet, hareketsizlik ve bazı diğer risk faktörleri NO'nun damar üzerindeki etkisini azaltabilir. Peki NO tam olarak nedir? Azaldığını anlayabilir miyiz? Beslenmeyle artırabilir miyiz? Pancar gerçekten işe yarar mı? Egzersiz neden bu kadar önemli? Güncel bilimsel veriler ışığında bakalım.
Koroner anjiyografi ve stent işlemlerinde damarları görebilmek için iyot içeren kontrast madde kullanırız. Hastaların en sık sorduğu sorulardan biri de şudur: “Hocam, anjiyoda verilen boya böbreğime zarar verir mi?” Bu yazımızda bilimsel verilerin ışığında bazı sorulara cevap aradık. Gelin birlikte bakalım..
Bir insan kendisini iyi hissederken birden yere yığılabilir mi? Ne yazık ki evet. Ani kardiyak ölüm, kalp hastalıklarının en korkutucu tablolarından biridir. Ancak önemli bir noktayı baştan söyleyelim: Ani kardiyak ölüm her zaman tamamen “habersiz” gelişmez ve kalp kriziyle de aynı şey değildir. Bazı kişilerde önceden fark edilebilecek bir kalp hastalığı, aile öyküsü veya uyarıcı belirti bulunabilir. Bu nedenle kimlerin risk altında olduğunun bilinmesi hayat kurtarabilir.
Kalp hastalarının en sık sorduğu sorulardan biri şudur: “Hocam, ne kadar yürümeliyim?” Genel olarak düzenli egzersiz; kalp-damar sağlığını, efor kapasitesini ve yaşam kalitesini iyileştiren en önemli yaşam tarzı uygulamalarından biridir. Kalp hastalığı olan birçok kişide de egzersizden tamamen kaçınmak yerine, hastalığa uygun dozda ve düzenli fiziksel aktivite yapmak hedeflenir. Peki ne kadar?
Koroner anjiyografi sırasında kalp damarında ciddi bir darlık görüldüğünde çoğu hastanın aklına ilk olarak stent gelir. Gerçekten de günümüzde koroner damarların açılmasında ilaç salınımlı stentler en sık kullandığımız ve etkinliği en iyi kanıtlanmış yöntemlerden biridir. Ancak her darlığa mutlaka stent yerleştirmek gerekmez. Son yıllarda giderek daha fazla kullanılan ilaçlı balonlar (drug-coated balloon, DCB), uygun hastalarda damarı açarken içeride kalıcı bir metal bırakmadan tedavi yapılmasına olanak sağlayabilir.
“Kalp krizi kaç gün önceden belli olur?” hastaların en sık sorduğu sorulardan biridir. İnternette kalp krizinin 1 hafta, 10 gün hatta 1 ay önceden mutlaka belirti verdiğini söyleyen içeriklerle karşılaşmak mümkün. Ancak gerçek biraz farklıdır...
Şah damarı olarak bilinen karotis damarları, beyne kan taşıyan ana damarlardır. Bu damarlarda kolesterol ve kalsiyum içeren plakların birikmesiyle karotis darlığı gelişebilir. Peki şah damarı tıkanıklığı tehlikeli midir? Evet, özellikle ileri derecede darlık varsa veya hastada geçici felç/inme belirtileri gelişmişse önemlidir. Çünkü karotis plağından kopan parçalar veya oluşan pıhtılar beyin damarlarını tıkayarak inmeye neden olabilir. Ancak önemli bir nokta vardır: Her şah damarı darlığına stent veya ameliyat gerekmez. Tedavi kararı yalnızca darlığın yüzdesine göre verilmez.
Kolesterol sonuçlarında LDL, HDL, total kolesterol ve trigliserid gibi birçok değer görülür. Peki halk arasında kötü kolesterol olarak bilinen kolesterol hangisidir? Bu yazımızda kötü kolesterol iyi kolesterol kavramalrına değiniyoruz.
Göğüs ağrısı, hastaların kardiyolojiye başvurmasının en sık nedenlerinden biridir. Ancak her göğüs ağrısı kalp hastalığı veya kalp krizi anlamına gelmez. Kas ve kaburgalardan mide-reflü sorunlarına, akciğer hastalıklarından kalp ve damar hastalıklarına kadar birçok farklı durum göğüste ağrı veya rahatsızlık hissine yol açabilir. Asıl önemli soru şudur: Hangi göğüs ağrısı bekleyebilir, hangi göğüs ağrısında zaman kaybetmeden 112 aranmalıdır? Bu yazıda göğüs ağrısının sık nedenlerini, kalp krizi ağrısının nasıl olabileceğini, EKG ve troponinin ne anlama geldiğini ve hangi durumlarda acil yardım alınması gerektiğini sade bir dille ele alıyoruz.
Ateroskleroz çoğu zaman yıllarca hiçbir belirti vermeden ilerler. Bu nedenle kalp damar hastalığının “sessiz” dönemi özellikle önemlidir. Son zamanlarda sosyal medyada sıkça gördüğümüz Frank çizgisi, yani kulak memesini çapraz geçen belirgin çizgi de bu nedenle ilgi çekiyor. Peki gerçekten kulakta, göz çevresinde veya vücudun başka bölgelerinde gördüğümüz bazı değişiklikler damarlarımız hakkında bize ipucu verebilir mi?
Koroner anjiyografide bazen karşımıza yalnızca daralmış değil, adeta taşlaşmış bir kalp damarı çıkar. Tel darlığın içinden geçebilir ama balon ilerlemez; balon geçer ama darlık açılmaz; stent ilerletilebilse bile sert kalsiyum nedeniyle yeterince genişleyemez. İşte kalsifik koroner damarların asıl zorluğu budur. Çünkü böyle bir damarda amaç sadece “stenti bir şekilde yerleştirmek” değildir. Stentin tam açılabileceği, damar duvarına düzgün oturabileceği bir zemin hazırlamak gerekir. Aksi halde bugün açık görünen damar, ilerleyen dönemde yeniden sorun çıkarabilir.
“Kalp pili takılması gerekiyor” denildiğinde birçok kişinin aklına yalnızca kalp yavaşladığında devreye giren küçük bir cihaz gelir. Oysa günümüzde kullanılan kalp cihazlarının görevleri birbirinden oldukça farklıdır. Bu teknik yazımızda bu sorulara cevap arayacağız.
Doktorunuz sizden koroner anjiografi veya sanal anjografi istedi ve sonuç raporunda şu yazıyor: “Kalp damarınızda plak var.” Bu cümleyi duyan birçok hastanın aklına aynı sorular geliyor: Bu plak büyümeye devam mı edecek? Küçülebilir mi? İlaçlarla veya beslenmeyle gerileyebilir mi? Bu kısa yazımız; aklımıza gelen tüm bu sorular ve cevapları için...
Kalp krizi geçiren, stent takılan, bypass ameliyatı olan veya kalp yetersizliği bulunan birçok hastanın aklında aynı soru vardır: “Cinsel ilişki kalbime fazla yük bindirir mi?” Bu soru çoğu zaman doktora sorulmaya çekinilir. Oysa cinsel yaşam, yaşam kalitesinin doğal ve önemli bir parçasıdır.
Kolesterol denildiğinde çoğumuz sadece tek bir sayıya odaklanıyoruz. Oysa modern kardiyolojide önemli olan yalnızca toplam kolesterol değildir. LDL, HDL, trigliserid, ApoB ve Lp(a) gibi değerlerin her biri kalp ve damar sağlığınız hakkında farklı bilgiler verir. Peki hangisi gerçekten önemlidir? Kolesterolünüz kaç olmalı? Hangi testler herkese gerekli değildir, hangileri ise hayat kurtarabilir? Gelin, güncel bilimsel veriler ve kılavuzlar eşliğinde bu soruların yanıtlarını birlikte inceleyelim.
Evde tansiyon ölçümü, hipertansiyonun tanı ve takibinde en değerli yöntemlerden biridir. Ancak doğru sonuç alabilmek için ölçümün uygun koşullarda yapılması gerekir. Yanlış teknikle yapılan ölçümler gereksiz ilaç değişikliklerine veya gerçek hipertansiyonun gözden kaçmasına neden olabilir.
Kalp yetersizliğinde ilaç tedavisi kadar, hastanın günlük yaşam alışkanlıkları ve kendi belirtilerini izlemesi de önemlidir. Düzenli hareket, ilaç uyumu, tuz tüketiminin azaltılması, kilo ve belirtilerin takibi; kötüleşmenin erken fark edilmesine ve yaşam kalitesinin korunmasına yardımcı olabilir. ESC ve AHA/ACC/HFSA kılavuzları, öz bakım eğitimi ve düzenli izlemi kalp yetersizliği yönetiminin temel parçaları arasında kabul eder.
Kalp krizi neden bir anda olur? En çok sorulan sorulardan biri şudur: "Yıllardır hiçbir şikâyetim yoktu. Kalp krizi neden bir anda oldu?"
Dumansız diye masum sanmayın. Elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve normal sigara farklı şekillerde kullanılsa da ortak noktaları aynıdır: nikotin bağımlılığı, damar hasarı ve kalp-damar riski. Daha az koku ya da daha az duman, daha güvenli olduğu anlamına gelmez. Kalp sağlığı için en doğru hedef ürün değiştirmek değil, tüm nikotin ürünlerini tamamen bırakmaktır.
Uyku yalnızca dinlenme süreci değildir; kalp, damarlar, beyin, hormonlar ve ruh sağlığı için aktif bir yenilenme dönemidir. Kaliteli uyku sırasında kalp hızı ve tansiyon dengelenir, sinir sistemi sakinleşir, metabolizma düzenlenir ve vücut kendini onarır. Ancak uyku bölünür, oksijen düşer veya uyku süresi kronik olarak azalırsa bu durum kalp-damar sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Son yıllarda reklamlarda, hastane duyurularında ve sosyal medyada sıkça karşımıza çıkan BT koroner anjiyografi, halk arasında daha çok “sanal anjiyo” olarak biliniyor.Peki bu yöntem klasik anjiyo gibi midir? Her göğüs ağrısı olan kişiye çekilmeli midir? Damar tıkanıklığını kesin gösterir mi? Avantajları ve sınırlılıkları nelerdir? Bu yazımızda, ayaktan ve hızlı uygulanabilen BT koroner anjiyografiyi basit soru-cevaplarla ele alıyoruz. Kimler için gerçekten faydalı olabileceğini, hangi durumlarda tercih edilmemesi gerektiğini ve “herkese gerekli mi?” sorusunun cevabını sade bir dille anlatıyoruz.
Magnezyum, vücudumuzda yüzlerce biyokimyasal reaksiyonda görev alan temel minerallerden biridir. Kasların kasılması, sinir iletimi, enerji üretimi, damar gevşemesi, kan şekeri dengesi ve kalp ritminin düzenlenmesi gibi birçok süreçte rol oynar. Bu nedenle magnezyum yalnızca “kas krampları için kullanılan bir takviye” olarak görülmemelidir; kalp ve damar sağlığı açısından da önemli bir mineraldir.
Sosyal medyada “herkesin kullanması gereken 5 takviye” veya “kanıta göre en iyi takviyeler” gibi listeler sıkça karşımıza çıkıyor. Ancak takviyeler ilaç gibi düşünülmemeli, “herkese iyi gelir” mantığıyla kullanılmamalıdır. Bir takviyenin yararlı olup olmayacağı kişinin yaşı, beslenme düzeni, hastalıkları, kullandığı ilaçlar, laboratuvar değerleri ve gerçek eksiklik durumuna göre değişir. En doğru yaklaşım; önce temel yaşam alışkanlıklarını düzeltmek, sonra gerekli hastalarda hedefe yönelik takviye kullanmaktır.
Kilo verme iğneleri olarak da bilinen GLP-1 reseptör agonistleri, başlangıçta tip 2 diyabet tedavisi için geliştirilmiş; son yıllarda obezite tedavisi ve kalp-damar riskinin azaltılması alanında da önemli hale gelmiştir.
TAVI, yani Transcatheter Aortic Valve Implantation, ciddi aort kapak darlığında kullanılan modern ve daha az invaziv bir kapak tedavisidir. Bu yazıda en çok sorulan sorular ve cevapları bulacağız.
En sık başvuru nedenlerinden biri çarpıntı, nabız düzensizliği, atriyal fibrilasyon, ritim holter, kan sulandırıcı kullanımı ve ablasyon sorularıdır.
Kalp hastalığı bir anda başlamaz; erken fark edilirse önlenebilir.
Kalp yetersizliği ciddi ve yaşamı tehdit edebilen bir hastalıktır. Tedavi edilmediğinde veya yetersiz tedavi edildiğinde hastane yatışları sıklaşır, yaşam kalitesi belirgin azalır ve ölüm riski belirgin artar.
Hipertansiyon yalnızca tansiyon yüksekliği değildir; kalbi, beyni, böbreği ve damarları sessizce etkileyebilen kronik bir hastalıktır.
Bazı kalp kapak ve doğumsal kalp hastalıkları artık uygun hastalarda açık kalp ameliyatı olmadan, kasıktan girilerek tedavi edilebilmektedir.
Her damar darlığı aynı değildir; doğru tedavi, damarın yapısına ve hastanın riskine göre belirlenir.
Diyabetik ayakta sorun çoğu zaman yalnızca yara değildir; yaranın altında ayağa yeterli kan gitmemesi, yani damar tıkanıklığı olabilir
İnmelerin önemli bir kısmı boynumuzdaki şah damarından kaynaklanan darlıklarla ilişkili olabilir. Üstelik bazı hastalarda bu darlık, felç geçirmeden önce ultrasonla fark edilebilir.
Göğüste baskı, nefes darlığı, soğuk terleme, çene-sırt ağrısı ve sessiz belirtiler: kalp krizinde hangi işaretlerde 112 aranmalı?
